Τo Stress στην Ζωή


  • Από: Μαρία Πέππα 

Η αρρώστια του stress θεωρείται παγκόσμια ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς της ανθρωπότητας, σε μια μάχη δίχως τέλος. Η γενική άγνοια του Δυτικού κόσμου γύρω από την συνολική και αδιαίρετη προσέγγιση των προβλημάτων της ζωής, κάνει τα πράγματα χειρότερα.

Τα συμπτώματα που παρουσιάζουν οι ασθένειες του stress, αποκαλύπτουν την ύπαρξη ενός κενού μεταξύ της εσωτερικής ενότητας της ζωής με ολόκληρη την ύπαρξη.

Ο Ιπποκράτης και ο Ασκληπιάδης τέλος 2ου και αρχές 1ου αιώνα διατύπωσαν ότι «όταν ένα μέλος η τμήμα του σώματος πάσχει, τότε όλο το σώμα πάσχει». Κάτι αντίστοιχο αναφέρει και ο Πλάτων στην Πολιτεία του, «Για να θεραπεύσεις το σώμα πρέπει πρώτα να θεραπεύσεις το νου».

Τι είναι λοιπόν το Stress?

Stress είναι η πίεση-ένταση που υφίσταται ο οργανισμό μας στην προσπάθειά μας να αντισταθούμε-αποφύγουμε την εμπειρία ενός προβλήματος. Είναι μια αυτόματη λειτουργία του ανθρώπινου νευρικού συστήματος η οποία αντιδρά δυναμικά σε οτιδήποτε αντιλαμβάνεται και ερμηνεύει ο εγκέφαλος σαν κίνδυνο, προετοιμάζοντας το σώμα για μάχη-αντιμετώπιση ή φυγή.

Αυτή η αντίδραση του οργανισμού, ονομάζεται μηχανισμός του φοβάμαι, πολεμώ-επιτίθεμαι ή πετώ και ενεργοποιεί, πρότυπα διανοητικών, συναισθηματικών και σωματικών συμπεριφορών. Το ανθρώπινο σώμα μέσα στους αιώνες εξελίχθηκε ώστε να αντιμετωπίζει τις εξωτερικές απειλές με κινητοποίηση και έπειτα ηρεμία. Η αντίδραση του σώματος στις απειλές παράγει μια σειρά από βιοχημικά φαινόμενα, τα οποία προορίζονται από την φύση σαν άμεσες βραχυχρόνιες αντιδράσεις,προγραμματισμένες να σταματήσουν μόλις η έκτακτη ανάγκη ξεπεραστεί. Οι συνθήκες όμως και το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζούμε σήμερα, δεν μας επιτρέπουν να απομακρύνουμε τα στρεσογόνα ερεθίσματα των απειλών, με αποτέλεσμα να παραμένουμε συνεχώς σε ετοιμότητα για δράση ακόμα και όταν ο κίνδυνος έχει απομακρυνθεί. Όταν το stress συνεχίζει για μεγάλο χρονικό διάστημα, το σώμα συνηθίζει, προσαρμόζεται και εισέρχεται στο στάδιο αντίστασης. Η διάρκεια και ο βαθμός αντίστασης στο stress, εξαρτάται από την δύναμη της προσωπικότητας και την ευαισθησία του ανθρώπου απέναντι στις απειλητικές καταστάσεις. Επίσης εξαρτάται από στοιχεία όπως η αυτοεκτίμηση, η αυτοπεποίθηση, η σημασία που δίνει το άτομο στην ανταπόκριση των άλλων στις ενέργειές του κλπ. Εάν η διάρκεια, ή οι απαιτήσεις ξεπεράσουν τα όρια των δυνατοτήτων του ατόμου, τότε ακολουθεί αναπόφευκτα το στάδιο εξάντλησης. Δεν είναι περίεργο λοιπόν που σιγά-σιγά όλο το σύστημα καταρρέει, προκαλώντας ανεπανόρθωτες βλάβες στην υγεία μας.

Κάτω από τη επήρεια του stress η φυσιολογία του σώματος αλλάζει δραστικά. Οι αλλαγές αυτές είναι σήματα προειδοποιητικά, είναι κόκκινες σημαίες που ανεμίζουν και μας επισημαίνουν τον κίνδυνο. Όλοι είμαστε ενήμεροι για τις συνέπειες του stress στους άλλους, αλλά σπάνια συνειδητοποιούμε τις συνέπειες αυτές και τα συμπτώματά τους στον δικό μας οργανισμό. Το stress αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης φύσης και σε ένα ορισμένο βαθμό μπορεί να είναι ωφέλιμο. Είναι ο σπινθήρας που όλοι χρειαζόμαστε για να λειτουργήσουμε αποτελεσματικά. Είναι ένα μέσο πληροφόρησης, που μας βοηθά να αναγνωρίσουμε και να αφομοιώσουμε μέρη της ύπαρξής μας τα οποία είτε δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι υπάρχουν μέσα μας, είτε έχουμε απωθήσει και δεν θέλουμε να ξέρουμε.
Στις υπό ανάπτυξη κοινότητες, οι στρεσογόνοι παράγοντες σχετίζονταν κυρίως με την ανάγκη για βιολογική επιβίωση, εύρεση τροφής, στέγης, ασφάλειας και την εξασφάλιση ενός συντρόφου για την συνέχιση του είδους. Στους αναπτυγμένους πολιτισμούς σχετίζεται περισσότερο με την κοινωνική και επαγγελματική επιτυχία, με το υψηλό επίπεδο ζωής, την ικανοποίηση των προσδοκιών μας καθώς και των ανθρώπων που μας περιβάλλουν κλπ.

Ο ρόλος της σκέψης

Η σκέψη αποτελεί ολόκληρη την ύπαρξή μας, εκτός από εκείνο το τμήμα μας που είναι η μορφή, ή το περίβλημα και μεταφέρει τις σκέψεις μας. Είναι κάτι που κάνουμε, καθώς και αυτό που είμαστε. Η θέλησή μας για ζωή, είναι η σκέψη μας να ζήσουμε, ολόκληρο το παρελθόν μας και το μέλλον μας, δεν είναι τίποτα άλλο από σκέψη, οι σχέσεις μας με τους ανθρώπους είναι σκέψη, η αποφασιστικότητά μας να πετύχουμε είναι σκέψη, η ιδέα της επιτυχίας είναι η σκέψη της επιτυχίας κλπ.

Σχετίζουμε το κάθε τι και τον καθένα πάνω σε αυτόν τον πλανήτη μέσω του μηχανισμού της σκέψης. Στις διαταραχές άγχους, υπάρχει μία σχέση μεταξύ συναισθημάτων και σκέψης. Συνήθως δίνεται έμφαση στον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύονται τα γεγονότα και οι καταστάσεις, παρά στα ίδια τα γεγονότα. Αυτές οι ερμηνείες δημιουργούν αρνητικά συναισθήματα όπως άγχος, θυμό, θλίψη, κλπ. και χαρακτηρίζονται από έλλειψη ρεαλισμού, υπερεκτίμηση των άσχημων καταστάσεων, υποεκτίμηση των πιθανών τρόπων αντιμετώπισης ή επίλυσης.

Οι διαταραχές του άγχους, χαρακτηρίζονται επίσης από την αυτό-ομιλία. Μια σειρά από αυτόματες ερωτήσεις που κυριαρχούν στον εσωτερικό διάλογο και συμβάλλουν στη διατήρηση της αβεβαιότητας. Οι ερωτήσεις αυτές λαμβάνουν χώρα σε πολύ γρήγορα ρυθμό, κατά την διάρκεια του οποίου αποφεύγονται οι λογικές λύσεις και η προσπάθεια να απαντηθούν συμβάλλει στην διατήρηση της αβεβαιότητας. Έτσι η συνύπαρξη του άγχους και του εσωτερικού διαλόγου έχει συνήθως ως αποτέλεσμα τη μείωση των θετικών σκέψεων, την αύξηση των αρνητικών ή τον συνδυασμό και των δύο συνεπειών.

Σπινόζα: Βλέπω ότι όλα τα πράγματα που με τρόμαζαν και το κάθε τι που εγώ τρομάζω, δεν έχουν τίποτα καλό η κακό μέσα τους, εκτός από το βαθμό στον οποίο το μυαλό επηρεάζεται από αυτά.
Έμερσον: Γινόμαστε αυτό που σκεφτόμαστε ολόκληρη την ημέρα.
Σαίξπηρ: Δεν είναι τίποτα από μόνο του καλό η κακό, αλλά η σκέψη μας το κάνει τέτοιο.
Λίνκολν: Οι άνθρωποι γίνονται περίπου τόσο ευτυχισμένοι, όσο βάζουν στο μυαλό τους ότι θα γίνουν.
Ιησούς: Όπως σκεφτόσαστε, έτσι θα είστε.
Μαρία: Ο κόσμος όλος είναι μέσα μας. Σκέψεις και πράξεις του χθες αποτελούν την σημερινή μας πραγματικότητα, σκέψεις και πράξεις του σήμερα αποτελούν την αυριανή μας πραγματικότητα.

Ο ρόλος του φόβου

Όταν γεννιέται ο άνθρωπος, νιώθει τον εαυτό του σαν ένα μικρό αδύναμο πλάσμα μέσα σ΄ έναν κόσμο που, καθώς περνάει ο χρόνος εμφανίζεται σαν εχθρικός. Κάποια στιγμή, μαθαίνει, προγραμματίζεται από τους γονείς, την κοινωνία και το περιβάλλον, ότι δεν ζει σε έναν τελείως ασφαλή κόσμο και ότι μπορεί να πληγώνεται και σωματικά αλλά και συναισθηματικά.

Μαθαίνει να φοβάται. Κατά συνέπεια οι προγραμματισμένες φοβίες μας είναι αυτές που καθορίζουν και τις αντιδράσεις μας, απέναντι στα εξωτερικά ερεθίσματα.

Η αντιμετώπιση της δίνης του stress

Από την στιγμή που ξεπερνάμε το οριακό σημείο αντίστασης στο stress, οι αλλαγές στην διάθεση, συμπεριφορά, και υγεία είναι συγκαλυμμένες και αδυνατούμε να τις αναγνωρίσουμε. Το γεγονός ότι δεν αντιλαμβανόμαστε ότι βρισκόμαστε σε κατάσταση άγχους δεν είναι ασύνηθες.Τα σημάδια έχουν κάνει ήδη ορατή την παρουσία τους, αλλά δεν τους δίνουμε σημασία γιατί το μυαλό μας είναι αλλού.

Αυτή η μη-συνειδητότητα μας κάνει να αρρωσταίνουμε …

Σώμα και νους πρέπει να βρίσκονται σε πλήρη ομοφωνία. Είναι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε προκειμένου να προστατέψουμε τους εαυτούς μας απέναντι στο stress, και παράλληλα να ξεκινήσουμε τις απαραίτητες διαδικασίες εξέλιξης και αλλαγής.

Το stress είναι ένα σύνθετο πρόβλημα. Το αποτέλεσμα ενός περίπλοκου ιστού που υφαίνεται μεταξύ των γεγονότων της ζωή, και των αντιδράσεών μας σε αυτά.

Η σωστή αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί την ενεργό συμμετοχή μας …

Κάθε σύμπτωμα stress, είναι ένα συγκεκριμένο μήνυμα που πρέπει να αναγνωριστεί, να γίνει αποδεκτό και να αφομοιωθεί προκειμένου να εξασφαλίσουμε αρμονία και υγεία. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να αναλάβουμε την ευθύνη του εαυτού και της ζωής μας, διαμορφώνοντας παράλληλα μια καλά σχεδιασμένη άμυνα ενάντια σε κάθε τι που μας οδηγεί σε ένα τρόπο ζωής που μας φθείρει.

Το stress δεν εξαλείφεται εντελώς, μπορεί όμως να αντιμετωπιστεί με θετική διαχείριση, μέσα από τον έλεγχο των αντιδράσεών μας στις προκλήσεις της καθημερινής προσωπικής και επαγγελματικής ζωής.

Όταν ζούμε κάτω από πίεση που μας οδηγεί σε συνθήκες «άγχους» «φλερτάρουμε» με την κακή υγεία, τις ασθένειες και τον πρόωρο θάνατο …

Μαρία Πέππα
Κλινική Υπνοθεραπεύτρια & Stress Coach

πηγή: www.hypnotherapy4u.gr